Bij het werken met een negatief zelfbeeld helpt het vaak om stil te staan bij hoe klachten zich concreet uiten in het dagelijks leven van de cliënt. Betekenis- en functieanalyses bieden daarbij een gestructureerde manier om zicht te krijgen op terugkerende patronen in situaties, gedachten, emoties en gedrag. In de onderstaande casus zien we hoe oude ervaringen nog altijd doorwerken in het hier en nu. De onderstaande voorbeelden van een betekenis- en functieanalyse maken inzichtelijk hoe specifieke situaties voor de client geladen raken en hoe haar reacties deze patronen mogelijk in stand houden.
Casus: Cissy
Cissy is een 55-jarige vrouw die door hard werken haar negatieve zelfbeeld jarenlang buiten de deur heeft weten te houden. Nu ze haar bedrijf heeft verkocht en eindelijk rustig aan kan doen, blijkt het negatieve zelfschema er nog altijd te zijn.
Affectieve verwaarlozing en onvoorspelbaarheid
Het gezin telde zes kinderen, waarvan cliënte de een na jongste was. De ouders waren beiden aan de alcohol. Vader werd regelmatig ontslagen omdat hij zijn plichten verzaakte. Moeder was grillig en onvoorspelbaar. Was ze dronken, dan was cliënte haar lievelingetje, was ze nuchter dan zag moeder haar niet staan. Tenzij moeder gefrustreerd was, dan werd er gemept. Ouderlijk gezag ontbrak. De oudere broers en zussen maakten de dienst uit.
Een negatief zelfbeeld én een kort lontje
Cliente gooit haar hele ziel en zaligheid in het amateurtoneel. Sinds ze niet meer als vanzelfsprekend een van de hoofdrollen krijgt, is zij wantrouwig geworden en kan door het minste of geringste ontploffen. Aanwijzingen of kritiek werken als een rode lap op een stier. Genegeerd worden voelt aan als een doodsteek.
Analyse van de problematiek
Betekenisanalyse
CS = Situatie
US/UR = associatie/interpretatie
CR = Problematische emotie
Functieanalyse
SD = Situatie
R = probleemgedrag
Sr-pos = Vermeende positieve gevolgen
Sr-neg = Vermeende negatieve gevolgen
Voorbeeld 1:
Voorbeeld 2:
Meer weten over Negatief zelfbeeld behandelen?
Voor meer tips & tools om je cliënten beter te kunnen begeleiden heeft Manja de Neef speciaal voor jou als therapeut, coach of begeleider Negatief zelfbeeld behandelen geschreven. In het boek geeft de Neef specifieke richtlijnen voor de behandeling van een negatief zelfbeeld. Het zijn geen letterlijke voorschriften, maar voorbeelden die in de praktijk toepasbaar zijn.
