Het volume van de zorg in forensische poliklinieken is vele maten groter dan in tbs-klinieken of andere vormen van klinische forensische zorg. Toch gaan vrijwel alle forensische handboeken over de klinische forensische zorg. Hoe kan je als behandelaar effectieve zorg bieden in poliklinische settingen? Deze vraag wordt beantwoord in Handboek ambulante forensische psychologie en psychiatrie, het eerste Nederlandstalige handboek waarin het ambulante forensische werkveld centraal staat.
Ambulante forensische zorg in de praktijk
De ambulante forensische zorg vormt een cruciale schakel tussen strafrecht en geestelijke gezondheidszorg. Hoewel dit nog een relatief jong vakgebied is, heeft het de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. In dit praktijkgerichte handboek worden de nieuwe wetenschappelijke inzichten gekoppeld aan theorie en casuïstiek. Hierbij is er aandacht voor diagnostiek en behandeling van (jong)volwassenen die strafbare feiten hebben gepleegd of bij wie het risico daarop verhoogd is.
Bij cliënten is er vaak sprake van complexe problematiek – zoals een geschiedenis van (huiselijk) geweld, vermogens- of seksuele delicten en eerdere ervaringen binnen de geestelijke gezondheidszorg – en beperkte motivatie. Dit vraagt in de ambulante forensische praktijk om een specifieke benadering, waarin behandelaars voortdurend moeten balanceren tussen behandeling, risicomanagement en maatschappelijke veiligheid. Daarom staan de volgende onderdelen in dit handboek centraal: risicotaxatie, signaleringsplanning en terugvalpreventie, steeds geplaatst in de dagelijkse behandelpraktijk.
Specifieke doelgroepen in de ambulante forensische zorg: theorie en praktijk
Het Handboek ambulante forensische psychologie en psychiatrie besteedt aandacht aan specifieke groepen plegers, zoals vrouwelijke cliënten, cliënten met een licht verstandelijke beperking, autisme of verslavingsproblematiek – van uiteenlopende typen delicten, waaronder agressie, vermogensdelicten, huiselijk geweld en zedendelicten. Het handboek biedt geen simpele oplossingen voor complexe problemen, maar wel een genuanceerd en toepasbaar kader voor professioneel handelen. Door theorie, onderzoek en praktijkvoorbeelden te combineren, ondersteunt het boek behandelaars bij het maken van onderbouwde keuzes in een veeleisend en maatschappelijk relevant werkveld. Ook is er oog voor actuele ontwikkelingen en innovaties binnen de ambulante forensische zorg, zoals het gebruik van nieuwe technologieën.
Zedendelinquenten: mythes, diversiteit en effectieve behandeling
Een van de meest beladen thema’s in het forensische werkveld is seksueel grensoverschrijdend gedrag. Zo is er in dit handboek aandacht voor verschillende typen zedendelinquenten, over de achtergronden en aanpak. Er wordt beschreven hoe hardnekkige maatschappelijke beelden – zoals het idee dat zedendelinquenten ‘ongeneeslijk’ zijn en vrijwel altijd recidiveren – onvoldoende recht doen aan de werkelijkheid.
In dit handboek wordt duidelijk gemaakt dat zedendelinquenten een uitermate heterogene groep vormen. Er bestaan grote verschillen in delicttype, motieven, persoonlijkheidskenmerken en recidiverisico. Aan de hand van onderzoek wordt inzichtelijk gemaakt dat seksuele recidive gemiddeld lager is dan vaak wordt aangenomen, en dat behandeling – met name wanneer deze is gebaseerd op cognitieve gedragstherapie en het risk-need-responsivitymodel – daadwerkelijk kan bijdragen aan risicoreductie.
Verschillende subgroepen komen aan bod, waaronder verkrachters van volwassenen, kindermisbruikers, kinderpornodownloaders en schennisplegers. Door middel van uitgebreide en realistische casuïstiek wordt zichtbaar hoe uiteenlopend behandelvragen kunnen zijn: van cliënten met een antisociale levensstijl tot zelfmelders die vastlopen in dwangmatig seksueel gedrag. De rode draad is steeds dat een aanpak op maat noodzakelijk is, waarbij niet alleen aandacht is voor seksueel delictgedrag, maar ook voor bredere dynamische risicofactoren zoals impulsiviteit, emotieregulatie en sociale problematiek.
Lees verder in Handboek ambulante forensische psychologie en psychiatrie
Wil je verdieping, overzicht én praktische handvatten voor de ambulante forensische praktijk? Dit handboek brengt actuele wetenschap, theorie en herkenbare casuïstiek samen. Met bijdragen van meer dan vijftig experts biedt het boek concrete ondersteuning bij diagnostiek, risicomanagement en behandeling van complexe forensische problematiek. Dit handboek is daarmee een onmisbaar naslagwerk voor studenten en professionals in de ambulante forensische zorg.
